Veldeke Oeuvre-Pries voor Ger Bertholet, alias Zjèr Bataille

Eervolle onderscheiding voor theatermaker, auteur en zanger uit Klimmen

Ger Bertholet, beter bekend onder zijn artiestennaam Zjèr Bataille, ontvangt dit jaar de Veldeke Oeuvre-Pries. Afgelopen maandag werd Ger in zijn appartement in Sevenum verrast door juryvoorzitter René Haustermans en Veldeke Limburg-bestuurslid Bas Vissers, die hem kwamen vertellen dat hij de beoogd winnaar is. De eervolle onderscheiding wordt op zaterdag 19 september uitgereikt tijdens de LuusterNach in Domani in Venlo, die onderdeel uitmaakt van de Nach van 't Limburgse Leed.

Zjèr Bataille

G. Rapaille, Zjèr Bataille: het rijtje pseudoniemen van Ger Bertholet schetst meteen de veelzijdigheid van de schrijver, dichter, regisseur, acteur, zanger, woordkunstenaar en liedjesmaker. Als Zjèr Bataille heeft Ger zich ontwikkeld tot een markante vertolker van het Limburgse dialect, met een oeuvre waarin humor, theater, muziek, poëzie en persoonlijke verhalen samenkomen. Zijn kracht ligt niet alleen in het schrijven en zingen, maar vooral in de manier waarop hij met taal mensen weet te raken en een publiek weet mee te nemen in zijn verhalen. Ger Bertholet werd op 20 september 1948 geboren in Klimmen en groeide op in een muzikale familie. Hij werd opgeleid als huisschilder, maar profileerde zich vanaf het begin van de jaren tachtig als theatermaker, schrijver en regisseur. Al jong raakte hij gefascineerd door muziek, theater en het schrijven van teksten. Via het zangkoor waarin hij zong, kwam hij in aanraking met toneel en revue en rolde hij geleidelijk het podium op. Hij imiteerde er onder meer Wim Sonneveld. Later schreef hij de teksten voor de cabaretgroep Per Ongelök, die bij de KWJ ontstond.

In 1979 werd Bertholet toegelaten tot de Toneelacademie in Maastricht, in de richting docent/regisseur. Waar het werken met dialect daar destijds weinig waardering kreeg, bleef Ger juist trouw aan de Limburgse taal. Hij was ervan overtuigd dat hij via de streektaal het snelst tot het hart van zijn publiek kon doordringen. Die eigenzinnigheid is kenmerkend voor zijn loopbaan. Naast Wim Sonneveld liet hij zich inspireren door de Limburgse troubadour Herman Veugelers. Bij het grote publiek werd Bertholet vooral bekend door zijn gesproken column Het Verdreet van Limburg, die hij tussen 1990 en 2001 maakte voor cultuurprogramma's op de regionale radiozender Omroep Limburg. In die periode dook hij ook in de archieven om historische geluidsopnames van Limburgse artiesten aan de vergetelheid te ontfutselen. Dat resulteerde in een drietal cd's en verschillende radioprogramma's onder de titel Batailles Carnavallade. Ook verzamelde en bundelde hij de liedjes van troubadour Herman Veugelers in een boek. De literaire kwaliteit van Bertholets teksten, zowel in zijn poëzie als in zijn liedjes, wordt door kenners en critici onderkend. Toen muziekstudio Marlstone belangstelling toonde voor zijn lied Madeleine , volgden zijn eerste uitgaven. In 1995 verscheen de cd Bataille Zingt! . Vanaf 1998 trok Bertholet langs de podia met zijn liedjesprogramma's. In 1999 volgde Mich sjtik de brats en in 2006 Frael . Sinds 1990 treedt hij op onder de naam Zjèr Bataille.

Veertien jaar geleden werd Bertholet getroffen door een herseninfarct. Dat weerhield hem er niet van zijn culturele activiteiten voort te zetten. Weliswaar op een lager pitje, maar hij bleef actief. Zo vierde hij vorig jaar zijn 77e verjaardag met een door hemzelf georganiseerd kleinkunstfestival. Zijn veelzijdigheid en vasthoudendheid maken hem tot een opvallende en blijvende kracht binnen de Limburgse cultuur.

Juryrapport

Ger Bertholet heeft zich als schrijver en zanger onderscheiden met liedjes in het Limburgs dialect, waarbij hij poëtische teksten combineert met chansonachtige muziek. Daarmee weet hij de luisteraar mee te nemen in zijn verhalen. Ook heeft hij een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de Limburgstalige kleinkunst. Hij bracht kleinkunst in het dialect op het podium en inspireerde en begeleidde veel Limburgstalige kleinkunstenaars op hun weg naar het podium. De Nach van de Kleinkunst in 2008 wordt daarbij als een belangrijk voorbeeld genoemd.

Ook op het gebied van het behoud van Limburgstalige muziek heeft Bertholet zich ingezet. Hij maakte zich sterk voor het bewaren en toegankelijk maken van oude opnames van dialectartiesten uit het voormalige ROZ-archief. Met zijn Batailles Carnavallade droeg hij bij aan het vastleggen van de Limburgse muziekgeschiedenis.

Zo heeft Ger Bertholet in de loop der jaren een veelzijdig oeuvre opgebouwd waarin muziek, tekst en podiumkunst onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Zijn artiestennaam Zjèr Bataille vormt daarbij een wezenlijk onderdeel van zijn artistieke identiteit. Vanuit die rol bezingt, beschouwt en bekritiseert hij Limburg en houdt hij de samenleving soms op relativerende wijze een spiegel voor. Daarmee heeft Ger Bertholet gedurende tientallen jaren een bijzondere en eigenzinnige bijdrage geleverd aan de Limburgstalige muziek- en kleinkunstcultuur.

LuusterNach in Domani

De Veldeke Oeuvre-Pries wordt op zaterdag 19 september uitgereikt tijdens de LuusterNach in Domani in Venlo. De avond begint om 19.00 uur. De toegang is gratis. Tijdens de LuusterNach wordt bovendien de Jo Erens Priès uitgereikt, de jaarlijkse aanmoedigingsprijs. Wie de Jo Erens Priès dit jaar ontvangt, wordt pas tijdens de LuusterNach in Domani onthuld.

Jubileumprogramma Nach van 't Limburgse Leed

Eenmalige comeback Blaauw, terugkeer LuusterNach en langste Nach ooit op het

Hoofdpodium

De Nach van ’t Limburgse Leed viert op zaterdag 19 september in de Venlose binnenstad haar vijfentwintigste editie met onder meer een XL-programma op het Hoofdpodium op de Markt. Daar vindt het eerste optreden al om 17.00 uur plaats, waardoor de jubileumeditie de langste Nach ooit wordt. Op het Hoofdpodium zijn er optredens van Aevel, Bjorn & Mieke, Spik en Span en De Herfshane Band. Ook is er een opvallende, eenmalige comeback van de Venlose dialectformatie Blaauw. De afsluiter op de Markt wordt verzorgd door de eveneens jubilerende Drekskaters, die dit jaar vijfenveertig jaar bestaan. Na jaren afwezigheid keert de LuusterNach in Domani terug, met onder meer de prijsuitreikingen en de presentatie van het album FUNS! van Sef Thissen en Egbert Derix. Daarnaast vinden er op tal van andere plekken in hartje Venlo gratis dialectoptredens plaats.

Jubileumeditie

De Nach van ’t Limburgse Leed werd voor het eerst georganiseerd in 2000. Omdat het dialectmuziekevenement vanwege corona twee keer niet door kon gaan, staat de teller dit jaar op vijfentwintig edities. Het jubileum wordt op donderdag 17 september al uitgebreid gevierd met de lancering van het album Leedjes Veur De Iëuwigheid II in een volledig uitverkocht Grenswerk. Die avond eren tal van artiesten het oeuvre van Frans Pollux. Twee dagen later vindt in hertje Venlo de jubileumversie van de Nach van ’t Limburgse Leed plaats. Traditiegetrouw begint de Venlose 100 om 12.00 uur bij De Klep, dit jaar start het programma op het Houfpodium ook al extra vroeg. Om 17.00 wordt op de Markt afgetrapt door de jeugdige formatie Aevel.

LuusterNach

Voor het eerst in jaren wordt in Domani weer de LuusterNach georganiseerd. Daar wordt vanaf 19.00 uur een afwisselend, avondvullend programma gebracht voor een zittend publiek. Tijdens de door Henk Hover, bekend van L1, gepresenteerde LuusterNach worden de Veldeke Oeuvre Priès en de Jo Erens Priès uitgereikt. Ook zijn er in Domani, dat dit jaar tevens fungeert als Getske van gelök, optredens van Harold K en enkele artiesten die meegedaan hebben aan Leedjes Veur De Iëuwigheid II. Vervolgens presenteren bariton Sef Thissen en pianist Egbert Derix er hun album FUNS!

FUNS!

Het album is een ode aan de legendarische Venlonaar Funs van Grinsven (1908-2003). Egbert Derix componeerde nieuwe muziek op gedichten van Funs van Grinsven. Sef en Egbert worden tijdens de presentatie bijgestaan door multi-instrumentalist Emil Szarkowicz en filmmaker Rob Hodselmans. Op het album is ook klarinettist Leo Janssen, bekend van het Metropole Orkest, te horen. FUNS! vormt samen met het concert tijdens de Nach een voorproefje op de theatervoorstellingen over het leven van Funs van Grinsven, die in oktober en november in Theater Maaspoort plaatsvinden. Emil Szarkowicz maakt ook deel uit van de muzikale bezetting van die voorstellingen. Naast nieuw werk zullen tijdens de Nach uiteraard ook enkele bekende Funs-klassiekers klinken. Het album kwam tot stand met steun van Stichting Henric van Veldeke.

Reünie Blaauw

Opvallend is de eenmalige terugkeer van de Venlose dialectformatie Blaauw. De groep, met Chris Thenu en Jacques-Paul Joosten in de gelederen, is bekend van klassiekers als Hertje Venlo en Waanzinnig verleef. Blaauw was actief in de periode rondom de oprichting van de Nach van ’t Limburgse Leed. Zo traden ze op bij de allereerste editie van het festival en deden ze met Theater van ’t laeve ook mee aan Leedjes Veur De Iëuwigheid.Met dat project, waarmee destijds het repertoire van de toen net overleden Frans Boermans werd geëerd, startte de Stichting Nach van ’t Limburgse Leed. Na vele jaren afwezigheid is Blaauw om 19.00 uur te bewonderen op het Hoofdpodium.

Voor ieder wat wils

Naast de genoemde acts zijn er zoals vanouds verspreid door de hele Venlose binnenstad tot diep in de nacht tal van dialectoptredens, met een grote variatie in genres. Zo treden onder meer Kwante Hippe, Joss Mennen en de jubilerende Maastrichtse formatie Ziesjoem! (veertig jaar actief) op. Alle optredens zijn gratis te bezoeken.

Jo Erens Priès

Eén van de hoogtepunten van de Nach van ’t Limburgse Leed is elk jaar de Jo Erens Priès, onze eigen aanmoedigingsprijs. Deze wordt uitgereikt tijdens de LuusterNach in Domani. De aanvang is 19.00 uur, de winnende artiest(en) wordt / worden ter plekke bekendgemaakt.

Leedjes Veur De Iëuwigheid II: Nach van ’t Limburgse Leed eert oeuvre Frans Pollux

De Nach van ’t Limburgse Leed viert dit jaar zijn 25e editie met een bijzonder en historisch project: Leedjes Veur De Iëuwigheid II. Ter gelegenheid van dit jubileum staat het rijke oeuvre van Frans Pollux centraal. Een hele reeks aan (voornamelijk) Groot-Venlose acts gaat geheel eigen versies van nummers van Frans maken. Aan het project is via Voordekunst een crowdfundingsactie gekoppeld waardoor mensen kunnen helpen het album te realiseren. Het eindresultaat wordt op donderdag 17 september bij Grenswerk gepresenteerd.

Leedjes veur de Iëuwigheid
De Stichting Nach van ’t Limburgse Leed werd in 1999 opgericht om het oorspronkelijke project Leedjes Veur De Iëuwigheid mogelijk te maken. Destijds brachten toonaangevende (voornamelijk) Groot-Venlose dialectartiesten een eerbetoon aan Frans Boermans. Dat project leverde klassiekers op, zoals de Drekskaters-versie van Getske van gelök.

Frans Pollux
Met Leedjes Veur De Iëuwigheid II wordt de cirkel rondgemaakt. Waar Frans Boermans in de vorige eeuw zijn stempel drukte op de Venlose muziek, is Frans Pollux in de afgelopen decennia een bepalende en vernieuwende kracht gebleken. Sinds de start van de Nach was hij er regelmatig te zien. Opmerkelijk detail: Pollux deed met zijn band Neet Oét Lottum al mee aan de eerste editie van Leedjes Veur De Iëuwigheid met het nummer ’t Fleske.

Leedjes veur De Iëuwigheid II
De invloed van Frans Pollux op de Limburgse muziek is groot, vooral dankzij zijn scherpe en originele teksten. Veel artiesten die na hem doorbraken, lieten zich door zijn werk inspireren. Voor dit project is bewust gekozen voor acts uit die jongere generatie. Zo wordt symbolisch een brug geslagen tussen Leedjes Veur De Iëuwigheid I en deze nieuwe editie.

Twaalf acts uit verschillende delen van de Limburgse muziekscene gaan met zijn nummers aan de slag en maken er volledig eigen interpretaties van. Onder meer De Herfshane Band, Aevel en Linda Zijlmans (met Op Geveul) werken mee. Het resultaat wordt meer dan een eerbetoon: de liedjes krijgen een nieuw leven.

De twaalf nieuwe uitvoeringen worden gebundeld op een album dat verschijnt op cd én lp. Tegelijkertijd komen de nummers uit het eerste deel voor het eerst op vinyl uit. De officiële presentatie van Leedjes Veur De Iëuwigheid II vindt plaats op donderdag 17 september bij Grenswerk, twee dagen vóór de Nach van ’t Limburgse Leed.

Bijdragen aan dit project? Bezoek onze crowdfundpagina op Voor De Kunst.